Lang Leve de Vrijheid

Vrijheidsboom en Hervorming

Het einde van de 18^e eeuw werd gekenmerkt door politieke onrust en de opkomst van democratische bewegingen, denk bijvoorbeeld aan de Franse Revolutie in 1789. De komst van Bataafse en Franse soldaten naar Nijmegen in 1794 is in de schildering gesymboliseerd door de ruiter. Centraal in de mural staat de zogenaamde Vrijheidsboom, die bij die gelegenheid hier vlakbij op de Grote Markt werd gezet. Deze boom symboliseerde hervorming. Veel Nijmegenaren geloofden namelijk dat met de komst van de revolutionaire Bataven en de Fransen een nieuw tijdperk was aangebroken. Inderdaad werd er toen een aantal veranderingen in gang gezet, zo kregen bijvoorbeeld katholieken weer toegang tot het stadsbestuur. Vandaar de aanwezigheid van de priester op de schildering. De priester vormt overigens ook een verwijzing naar de voorloper van de latere Sint-Augustinuskerk. Vanaf 1674 stond aan de achterkant van de Houthof namelijk een schuilkerk die door de Augustijnen werd gebruikt.

Sleutels in Franse handen

Maar de Bataafs-Franse periode was ook een periode van chaos en verwarring. De verwoesting van de Valkhofburcht door de Fransen, te zien rechts in de schildering, en de sloop van de burcht enkele jaren later illustreert deze chaos. Ook de sleutels in de hand van het meisje verwijzen naar de politieke onrust die er toen heerste. Dit zijn namelijk de vergulde sleutels van de stad Nijmegen die in 1808 aan Lodewijk Napoleon bij zijn bezoek aan de stad werden aangeboden (Lodewijk Napoleon was door zijn broer Napoleon aangesteld als koning van Holland). Deze overhandiging van de sleutels symboliseerde het einde van de onafhankelijk positie van Nijmegen. Zo was Nijmegen van 1810 – 1814 onderdeel geworden van het Franse keizerrijk.

Wat is vrijheid?

De schildering is getiteld ‘Lang leve de vrijheid’. Maar wat is vrijheid of het gevoel van vrijheid nu eigenlijk? Oussama Diab, die een Palestijnse achtergrond heeft, opgegroeid is in Syrië en nu alweer enige tijd in Nijmegen woont, wil met zijn schildering mensen aanzetten tot nadenken hierover. Zeker vanwege zijn Palestijnse achtergrond weet hij maar al te goed wat het betekent om niet vrij te zijn en met welke strijd het streven naar vrijheid gepaard gaat.